Redakcja SAT 
Spis treści
Najnowszy „Raport SAT: Dostępność cyfrowa w Polsce 2026” ujawnia poważny problem: choć większość z nas zdaje sobie sprawę z przysługujących nam praw, to ponad połowa Polaków nie ma pojęcia, jak w praktyce zgłosić napotkaną barierę. Brak wiedzy proceduralnej sprawia, że zamiast walczyć o ułatwienia, po prostu rezygnujemy z usług. Wychodząc naprzeciw tym wyzwaniom, przygotowaliśmy szczegółowy przewodnik, który krok po kroku wyjaśnia, jak skutecznie reagować na przeszkody na stronach urzędowych, sklepach internetowych czy w aplikacjach.
Kto ma prawo do dostępności cyfrowej?
Dostępność cyfrowa to równe szanse w sieci dla każdego. Prawo do korzystania z w pełni dostępnych stron internetowych, aplikacji mobilnych oraz dokumentów cyfrowych nie wymaga posiadania orzeczenia o niepełnosprawności. Dotyczy każdego, kto ze względu na szczególne potrzeby napotyka trudności w sferze cyfrowej – w tym seniorów, osoby z czasowymi ograniczeniami sprawności (np. po wypadkach) czy osoby korzystające z programów czytających ekran.
Jak rozpoznać barierę cyfrową?
Bariera cyfrowa to przeszkoda, która uniemożliwia lub utrudnia samodzielne korzystanie z internetu i dokumentów na komputerze lub telefonie. Do najczęstszych barier cyfrowych należą:
- Niedostępność dla klawiatury: Formularze lub elementy menu na stronach, których nie da się wypełnić ani kliknąć bez użycia myszki (korzystając wyłącznie z klawiatury).
- Nieczytelne pliki PDF: Dokumenty, których programy czytające (czytniki ekranu) nie potrafią odczytać lub poprawnie zinterpretować.
- Brak opisów alternatywnych: Zdjęcia i grafiki bez tekstowych opisów alternatywnych, co uniemożliwia osobom niewidomym dowiedzenie się, co znajduje się na obrazie.
- Brak napisów: Materiały wideo i filmy opublikowane bez napisów dla osób niesłyszących i niedosłyszących.
- Problemy z czytelnością: Zbyt mała czcionka, brak możliwości łatwego powiększenia treści oraz słaby kontrast tekstu względem tła.
Bariera na stronie urzędowej (podmiot publiczny)
Jeśli napotkasz problem na stronie internetowej lub w aplikacji instytucji publicznej (np. urzędu, szkoły, przychodni, szpitala):
- Złóż żądanie zapewnienia dostępności cyfrowej: Jest to oficjalna prośba o naprawienie strony www lub aplikacji mobilnej.
- Co wpisać w dokumencie? Podaj swoje dane kontaktowe, precyzyjnie opisz, na czym polega bariera (np. niedostępny formularz rejestracji), oraz wskaż, jakiego ułatwienia potrzebujesz.
- Gdzie to wysłać? Dokument złóż bezpośrednio w instytucji publicznej, która odpowiada za tę konkretną stronę internetową lub aplikację.
- Pilnuj terminów: Właściciel strony publicznej ma 7 dni na usunięcie bariery cyfrowej. Jeśli sprawa jest wyjątkowo skomplikowana i dotrzymanie tego terminu jest niemożliwe, instytucja musi Cię o tym powiadomić. Ostateczny termin rozwiązania problemu nie może jednak przekroczyć 2 miesięcy od dnia złożenia żądania.
Co zrobić, jeśli instytucja nie zareaguje w terminie lub odmówi pomocy? Masz pełne prawo poprosić o interwencję Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO).
Bariera w sklepie online lub banku prywatnym
Polski Akt o Dostępności (PAD) nakłada obowiązki w zakresie dostępności cyfrowej również na wybrane firmy prywatne. Dotyczy to kluczowych i powszechnych produktów oraz usług cyfrowych, takich jak:
- sklepy internetowe (e-commerce),
- bankowość internetowa oraz aplikacje mobilne banków,
- książki elektroniczne (e-booki),
- platformy służące do zakupu biletów i sprawdzania rozkładów jazdy online,
- serwisy streamingowe i telewizja cyfrowa.
Gdy natrafisz na cyfrową przeszkodę w firmie prywatnej:
- Złóż skargę konsumencką bezpośrednio do firmy: Przedsiębiorca ma obowiązek rozpatrzyć Twoje zgłoszenie i odpowiedzieć w ciągu 30 dni (lub maksymalnie 60 dni w sprawach szczególnie skomplikowanych).
- Zgłoś sprawę do PFRON: Jeśli firma nie rozwiąże problemu, możesz wnieść zawiadomienie o braku dostępności do Prezesa Zarządu PFRON. Co ważne, takie zgłoszenie może wysłać każdy (również świadek zaistniałej sytuacji) całkowicie anonimowo za pośrednictwem rządowego portalu.
Tabela 1. Procedura zgłaszania braku dostępności
Wzory formularzy i wniosków
Poniżej znajdują się bezpośrednie odnośniki do rządowych platform, na których możesz znaleźć odpowiednie dokumenty:
- Zgłoszenie barier na stronie internetowej lub w aplikacji urzędu: Złóż wniosek o dostępność cyfrową;
- Wniosek o interwencję w sprawach cyfrowych do Rzecznika Praw Obywatelskich: Zgłoś sprawę do RPO;
- Anonimowe zawiadomienie o braku dostępności cyfrowej produktu lub usługi do PFRON: Zgłoś brak dostępności do PFRON.
Znajomość swoich praw to pierwszy krok. Równie ważna jest wiedza, jak z nich skutecznie skorzystać w praktyce.
