Spis treści

Dostępność cyfrowa przez lata była postrzegana przede wszystkim jako wymaganie regulacyjne. Organizacje analizowały ją głównie w kontekście obowiązków wynikających z przepisów, audytów WCAG czy konieczności dostosowania serwisów internetowych. Takie podejście pomija jednak istotny aspekt biznesowy. Niedostępna usługa cyfrowa może powodować realne straty: utratę klientów, zwiększenie kosztów obsługi, wydłużenie procesów, wzrost długu technologicznego i konieczność kosztownych zmian po wdrożeniu.

Największy koszt niedostępności często nie jest widoczny w budżecie projektu. Pojawia się rozproszony – w analityce sprzedaży, zgłoszeniach do działu wsparcia, pracy konsultantów oraz użytkownikach, którzy nie kończą rozpoczętych procesów.

Dlatego dostępność cyfrową warto analizować nie tylko jako obowiązek prawny, ale jako element zarządzania jakością i efektywnością usług cyfrowych.

Niedostępność cyfrowa – koszt, którego organizacje często nie mierzą

Czym jest ukryty koszt niedostępności?

Ukryty koszt niedostępności to zbiór strat, które nie pojawiają się jako jedna pozycja w budżecie organizacji, ale wynikają z ograniczonej skuteczności produktu cyfrowego.

Może obejmować:

Tabela przedstawia przykładowe koszty niedostępności cyfrowej w sześciu obszarach: sprzedaż – niedokończone zakupy lub rejestracje; obsługa klienta – dodatkowe kontakty wymagające pomocy pracownika; rozwój produktu – poprawki po zakończeniu projektu; IT – utrzymywanie niedostępnych komponentów; compliance – ryzyko niespełnienia wymagań; reputacja – utrata zaufania użytkowników.

1. Przykłady kosztów braku dostępności

 

W praktyce organizacje najczęściej widzą koszt dostosowania serwisu. Nie widzą natomiast kosztu tego, co wydarzyło się wcześniej:

  • ile osób opuściło formularz,
  • ile transakcji nie zostało zakończonych,
  • ile osób musiało skorzystać z pomocy konsultanta,
  • ile czasu zajęły programistom późniejsze poprawki.

Niedostępny proces cyfrowy oznacza utraconą konwersję

Jednym z najważniejszych biznesowych skutków niedostępności jest przerwanie ścieżki użytkownika.

Współczesne usługi cyfrowe są projektowane wokół określonych celów:

  • zakup produktu,
  • założenie konta,
  • wysłanie wniosku,
  • podpisanie dokumentu,
  • kontakt z organizacją.

Jeżeli użytkownik nie może wykonać tego działania, organizacja nie realizuje swojego celu biznesowego.

Problem może wynikać z pozornie drobnych elementów:

  • formularza niedziałającego z klawiaturą,
  • nieczytelnych komunikatów błędów,
  • elementów interaktywnych zbyt małych na urządzeniach mobilnych,
  • niedostępnego procesu płatności,
  • dokumentu PDF, którego nie można odczytać.

Z punktu widzenia technicznego może być to pojedynczy błąd. Z punktu widzenia biznesowego:

  • utracony klient,
  • niedokończona transakcja,
  • dodatkowe zgłoszenie do obsługi.

Wyniki badania SAT pokazują skalę problemu

Jak często problemy z dostępnością cyfrową prowadzą do rezygnacji z korzystania z usług online? Odpowiedzi dostarcza raport „Dostępność cyfrowa w Polsce 2026”, opracowany na podstawie badania przeprowadzonego przez MNFORCE ePanel dla SAT w czerwcu 2026 r. na próbie 600 respondentów.

Wyniki pokazują, że trudności podczas korzystania z usług cyfrowych mają konkretne konsekwencje:

  • 45,5% badanych przynajmniej raz zrezygnowało z wykonania czynności online w ciągu ostatnich 12 miesięcy z powodu napotkanych trudności. Co więcej, 27,7% respondentów doświadczyło takiej sytuacji więcej niż raz.
  • 15,8% respondentów dokończyło rozpoczętą czynność mimo trudności i frustracji. Oznacza to, że nawet zakończenie procesu nie zawsze świadczy o jego prawidłowym działaniu z perspektywy użytkownika.
  • 18,5% badanych wskazało niejasne komunikaty błędów, 18% problemy z odczytywaniem dokumentów PDF, a 12,7% trudności związane z formularzami. Są to elementy, które mogą mieć bezpośrednie znaczenie dla realizacji zakupów, rejestracji czy składania wniosków.

Z perspektywy organizacji najważniejszy jest fakt, że problem z wykonaniem czynności online może oznaczać również problem biznesowy. Niedokończony zakup to potencjalnie utracona sprzedaż, a trudności z formularzem mogą skutkować dodatkowym kontaktem z infolinią lub koniecznością ręcznej obsługi sprawy.

Ile może kosztować firmę niedostępny sklep internetowy? Przykładowe wyliczenie

Aby pokazać potencjalny wpływ barier cyfrowych na sprzedaż, przeanalizujmy przykład sklepu internetowego, który odnotowuje 100 000 wizyt miesięcznie.

Nie każda wizyta prowadzi do zakupu. Według danych IRP Commerce średni współczynnik konwersji w sklepach internetowych wynosi 1,97%. Na potrzeby naszej analizy przyjmijmy więc 2% konwersji, a średnią wartość jednego zamówienia ustalmy na poziomie 30 zł.

Przy takich założeniach sklep mógłby osiągać:

  • 100 000 wizyt miesięcznie × 2% konwersji = 2 000 zamówień.
  • 2 000 zamówień × 30 zł = 60 000 zł miesięcznego przychodu.

To punkt wyjścia do oszacowania strat. Załóżmy teraz, że z powodu problemów z dostępnością 5% zakupów, które w innych warunkach zostałyby zrealizowane, nie dochodzi do skutku.

Oznaczałoby to 100 niezrealizowanych zamówień miesięcznie, czyli 3 000 zł potencjalnie utraconego przychodu. W skali roku, przy niezmienionych warunkach, byłoby to 36 000 zł.

Symulacja kosztów niedostępności sklepu internetowego. Przy 100 tysiącach wizyt miesięcznie, konwersji na poziomie 2% i wartości zamówienia 30 zł potencjał sprzedaży wynosi 2000 zamówień, czyli 60 000 zł przychodu miesięcznie. Jeśli bariery dostępności powodują utratę 5% zamówień, sklep traci 100 zamówień, co oznacza 3000 zł potencjalnie utraconego przychodu miesięcznie i 36 000 zł rocznie. Wskaźnik konwersji 2% jest zaokrągleniem wartości 1,97% z danych IRP Commerce. Odsetek utraconych zamówień wynoszący 5% oraz wartość zamówienia 30 zł są założeniami symulacji. Przedstawione straty dotyczą potencjalnego przychodu.

1. Analiza potencjalnych kosztów braku dostępności sklepu online

 

Dostępność jako sposób ograniczania kosztów obsługi klienta

Jednym z mniej oczywistych aspektów dostępności jest jej wpływ na automatyzację obsługi. Cyfrowe kanały kontaktu mają ograniczać liczbę spraw wymagających udziału człowieka.

Jeżeli jednak serwis jest niedostępny, użytkownik wraca do tradycyjnych kanałów:

  • telefonu,
  • wiadomości e-mail,
  • kontaktu z pracownikiem.

W efekcie organizacja ponosi koszt procesu, który miał zostać wykonany samodzielnie online.

Przykład

Dostępny formularz:

Użytkownik → formularz → automatyczne przetworzenie sprawy

 

Niedostępny formularz:

Użytkownik → problem → kontakt z pracownikiem → ręczna obsługa → dodatkowy czas

Dług dostępnościowy – dlaczego odkładanie zmian zwiększa koszty?

Podobnie jak w przypadku długu technologicznego, organizacje mogą tworzyć dług dostępnościowy. Powstaje on wtedy, gdy:

  • problemy dostępności są odkładane,
  • niedostępne komponenty są wielokrotnie wykorzystywane,
  • nowe funkcje powstają na istniejących błędnych rozwiązaniach.

Przykład:

Firma tworzy jeden niedostępny formularz. Po kilku latach jest on wykorzystywany:

  • na stronie głównej,
  • w panelu klienta,
  • w aplikacji mobilnej,
  • w systemie partnerów.

Naprawa jednego elementu przestaje być pojedynczą poprawką. Staje się projektem migracyjnym. Dlatego dostępność powinna być traktowana podobnie jak bezpieczeństwo: im później problem zostanie wykryty, tym większy jest koszt jego usunięcia.

Dostępność nie dotyczy wyłącznie osób z niepełnosprawnościami

Jednym z najczęstszych błędów biznesowych jest utożsamianie dostępności wyłącznie z określoną grupą użytkowników. W rzeczywistości rozwiązania projektowane zgodnie z zasadami dostępności poprawiają doświadczenie znacznie szerszej grupy osób.

Przykłady:

Tabela przedstawia cztery rozwiązania zwiększające dostępność cyfrową, z których korzystają nie tylko osoby z niepełnosprawnościami. Napisy w materiałach wideo pomagają osobom oglądającym bez dźwięku i użytkownikom mobilnym. Prosty język ułatwia wszystkim użytkownikom znalezienie i zrozumienie informacji. Obsługa klawiaturą wspiera osoby z ograniczeniami ruchowymi oraz zaawansowanych użytkowników. Czytelna struktura informacji ułatwia korzystanie z treści wszystkim użytkownikom urządzeń mobilnych.

1. Rozwiązania zwiększające dostępność cyfrową

 

Komentarz eksperta

„Największym błędem jest traktowanie dostępności jako kosztu dodatkowego. Organizacja zawsze ponosi koszt – albo inwestując w dostępne rozwiązania na etapie projektowania, albo później, gdy musi naprawiać bariery, obsługiwać dodatkowe zgłoszenia i odzyskiwać użytkowników, którzy nie mogli samodzielnie skorzystać z usługi.”

Wojciech Polar

CEO Smart Accessibility Technologies i lider zespołu wdrożeniowego.
Certyfikowany Web Accessibility Specialist oraz audytor wiodący
PN-EN ISO/IEC 27001.

Jak ograniczyć ukryte koszty niedostępności?

Najskuteczniejsze działania:

  • Uwzględniać dostępność już na etapie projektowania.
  • Budować dostępne komponenty w ramach design systemów.
  • Testować całe procesy użytkownika, a nie tylko pojedyncze elementy.
  • Łączyć automatyczne narzędzia z testami manualnymi.
  • Traktować dostępność jako element jakości produktu, a nie jednorazowy audyt.

Podsumowanie

Niedostępność cyfrowa rzadko generuje jeden widoczny koszt. Jej konsekwencje rozkładają się na wiele obszarów organizacji: sprzedaż, obsługę klienta, IT, compliance i reputację. Dlatego pytanie nie powinno brzmieć: „Ile kosztuje wdrożenie dostępności?” lecz „Ile kosztuje organizację brak dostępności?”.

 

Źródło:

https://www.w3.org/WAI/business-case/index.html

https://www.irpcommerce.com/EcommerceMarketData.aspx

https://sat-govtech.pl/blog/dostepnosc-cyfrowa-w-polsce-pod-lupa-najwazniejsze-wyniki-raportu-sat-2026/